पत्रको साभार :
सभापतिज्यू नेपाली कांग्रेस तथा सदस्यहरु, संसदीय बोर्ड महोदयहरु नेपाली कांग्रेस अहिले विषम परिस्थितिबाट गुज्रिरहेको छ । कांग्रेसलाई समाप्त पार्ने षडयन्त्र अहिले विकराल रुपमा सतहमा देखा परेको छ । पूरै देशलाई ठूलो संकटतर्फ धकेल्ने कुप्रयास भइरहेको छ ।

यस्तो अवस्थामा नेपाली कांग्रेसले देशलाई निकास र विकास दिएर संकटबाट बाहिर ल्याउन अगुवाई गर्नुपर्ने थियो । तर नेतृत्व सचेत र गंभिर नदेखिनु अत्यन्तै दुःखलाग्दो परिस्थिति हो । कांग्रेस समाप्त पार्न र देशलाई संकटमा होम्नका लागि अहिले षडयन्त्रमूलक,, अप्राकृतिक कुकर्महरु भइरहेको छ ।

यो अवस्था कुनैपनि देशभक्त नागरिक तथा नेपाली कांग्रेसका इमानदार कार्यकर्ता टुलुटुलु हेरेर बसिरहन सक्दैछ । नेपाली कांग्रेसले आगामी आमचुनावमा संघ तथा प्रदेशहरुमा बहुमत ल्याउन आवश्यक छ । बहुमत ल्याउने गरी चुनावी तालमेल गर्न केन्द्रीय समितिको बैठकले निर्देश दिएको तथ्य म नेताहरुलाई स्मरण गराउन चाहन्छु ।
आमचुनावमा कांग्रेसलाई बहुमत ल्याउन नदिने गरी तालमेल गरिँदैछ । कांग्रेसले सय सीट भन्दा थोरैमा प्रत्यक्ष चुनाव लडेर कसरी बहुमत ल्याउन सक्छ रु आम जनताको तर्फबाट उठिरहेको यो प्रश्नको जवाफ मुखबाट नभएर व्यवहारबाट पार्टी नेतृत्वबाट आउन आवश्यक छ । हामी आधा सीट अन्य पार्टीहरुलाई दिइरहेका छौं, बाँकी रहेको आधा सीटमा कस्तालाई उम्मेदवार बनाउँदैछौं रु यो गम्भीर प्रश्न भएको छ ।

पार्टीले समानुपातिकका लागि प्रस्ताव गरेका नामहरु परिवारवाद, वंशवाद, नातावाद, आसोपासेवाद र अर्थवादबाट प्रेरित भएको स्पष्ट देखिन्छ । समानुपातिक सूची आरक्षित सीट हो । आरक्षण पाउन लायक जाति, समुदाय, क्षेत्र तथा व्यक्तिहरुलाई समानुपातिक उम्मेदवारका रुपमा प्रस्ताव गरिनुपर्ने हो । त्यस विपरित समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीको आदर्श र मर्मको गला रेटेर पहुँचवाल, नातागोता, वंश, परिवार, आसेपासे तथा अर्थबलले सुसज्जित पात्रहरुलाई प्रस्ताव गरिएको देखिन्छ ।
समानुपातिक उम्मेदवार चयन गर्दा पार्टीभित्रको खास गुट, खास परिवार र खास नेताहरुको तावेदारीहरुलाई प्राथमिकता दिइएको छ ।

समानुपातिक सीट भनेको पत्नी तथा परिवारलाई दिइने अंश होइन, समानुपातिक सीट भनेको आफ्नो वंशका लागि आरक्षण होइन भन्ने सन्देश नेपाली कांग्रेसले देशव्यापी रुपमा दिनुपर्ने अवस्थामा त्यस विपरित काम गरिएको छ । समानुपातिकतर्फ अंश, वंश र अर्थ प्रेरित उम्मेदवारहरुलाई प्रस्ताव गरिँदा त्यसको दुष्प्रभाव प्रत्यक्षमा लड्ने उम्मेदवारहरुलाई समेत पर्ने देखिन्छ ।

तसर्थ, निम्न नीति अपनाइयोस्– १, संघ तथा प्रदेश संसद्मा एकाघर परिवार तथा दम्पत्तिबाट एकजनाभन्दा धेरैलाई अवसर नदिइयोस् ।

२, उम्मेदवार प्रस्ताव गरिएकाहरुले पार्टीभित्र जिम्मेवार पदमा आफ्नो नातागोता कोको छन् भन्ने सार्वजनिक रुपमा खुलाउने व्यवस्था गरियोस् ।
३, प्रत्यक्षमा उम्मेदवार बन्ने सामर्थ्य भएका, विगतमा संसद्मा प्रतिनिधित्व गरिसकेकाहरुलाई समानुपातिकमा उम्मेदवार नबनाइयोस् ।
४, जिम्मेवार पदमा बसेका नेताहरुले आफ्नो परिवार तथा वंशलाई आफ्नो व्यक्तिगत प्रभाव प्रयोग गरेर अवसर दिने दिलाउने काम नगर्ने सार्वजनिक प्रतिवद्धता गरुन् ।
५, प्रस्तावित कैयन उम्मेदवारहरुले अर्थबलमा समानुपातिकमा नाम पार्न सफल भएको भनी जनस्तरमा आक्रोश व्यक्त भइरहेको छ । समानुपातिक उम्मेदवार चयनमा आर्थिक चलखेल भएको सम्बन्धमा एक स्वतन्त्र आयोग बनाएर छानविन गरियोस् ।
६, उम्मेदवार चयन गर्दा वर्गीयतालाई पनि आधार बनाइयोस् । अर्थात्, समानुपातिक उम्मेदवार चयन गर्दा आर्थिक रुपमा विपन्नलाई प्राथमिकता दिइयोस् । यी केही नीतिहरु मैले सुझावका रुपमा प्रस्तुत गरेको छु । यी सुझाव मेरो मात्र नभएर नेपाली कांग्रेसका तमाम निष्ठावान, इमानदार कार्यकर्ताहरुको पनि हो र आम नेपाली जनताको पनि हो भन्ने तथ्यवोध गरियोस् । यी नम्र सुझावहरुलाई वेवास्ता गरेर पार्टी नेतृत्व अगाडि बढेको अवस्थामा आम कार्यकर्ता तथा जनताले गर्ने विद्रोहको जिम्मेवारी अंशवाद, वंशवाद तथा अर्थवादमा चुर्लुम्म डुबेका नेताहरुले नै लिनुपर्ने हुन्छ ।

धन्यवाद, जय नेपाल
दिनेश कोइराला केन्द्रीय सदस्य, नेपाली कांग्रेस