निर्वाचन आयोगले आज राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेललाई गत फागुन २१ गते सम्पन्न प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनको अन्तिम मत परिणामसहितको प्रतिवेदन बुझाएसँगै मुलुकमा नयाँ सरकार गठनको प्रक्रिया औपचारिक रूपमा सुरु भएको छ।
२७५ सदस्यीय प्रतिनिधिसभामा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)ले करिब दुई तिहाइ अर्थात् १८२ सिट जितेको छ। प्रत्यक्षतर्फ १२५ र समानुपातिकतर्फ ५७ सांसद गरी यो विजय नेपालको संसदीय इतिहासमा एउटा दलको लागि असाधारण उपलब्धि मानिएको छ। अन्य दलहरूमा नेपाली कांग्रेसले ३८, एमालेले २५, नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीले १७, श्रम संस्कृति पार्टीले सात र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीले पाँच सिट हात पारेका छन् भने एक स्वतन्त्र सांसद पनि विजयी भएका छन्।
रास्वपाले वरिष्ठ नेता बालेन्द्र साहलाई प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवारका रूपमा प्रस्तुत गर्दै निर्वाचनमा भाग लिएको थियो। अब उहाँलाई संसदीय दलको नेतामा चयन गरी प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त गराउने तयारी पार्टीले गरेको छ। संवैधानिक कानुनविद् डा. खिमलाल देवकोटाका अनुसार संविधानको धारा ७६(१) अन्तर्गत बहुमत प्राप्त संसदीय दलका नेतालाई राष्ट्रपतिले प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त गर्नुपर्ने स्पष्ट व्यवस्था छ। संविधान जारी भएयता पहिलोपटक एकल बहुमतकै आधारमा यो धारा लागू हुन लागेको हो।
सङ्घीय संसद् सचिवालयले चैत १२ गते नवनिर्वाचित सांसदहरूलाई शपथ गराउने तयारी गरेको छ। शपथपछि संसदीय दलको नेता चयन हुने र त्यसपछि राष्ट्रपतिले प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्ने संवैधानिक प्रक्रिया अघि बढ्नेछ। सचिवालयले आजै छ वटा राजनीतिक दलका प्रतिनिधिसँग शपथ, अभिमुखीकरण र संसदीय दल गठनसम्बन्धी विषयमा अनौपचारिक छलफल समेत गरेको छ।
संविधानको धारा ९३(१) अनुसार निर्वाचनको अन्तिम परिणाम घोषणा भएको ३० दिनभित्र राष्ट्रपतिले सङ्घीय संसद्को अधिवेशन आह्वान गर्नुपर्नेछ। संसद्को पहिलो बैठक ज्येष्ठ सदस्यको अध्यक्षतामा बस्ने र सात दिनभित्र सभामुख तथा उपसभामुखको निर्वाचन प्रक्रिया अघि बढ्नेछ। उल्लेखनीय कुरा के छ भने आगामी संसद् बैठक सिंहदरबारस्थित नवनिर्मित संसद् भवनमा बस्नेछ।
