भारतको राष्ट्रिय ध्वजावाहक, एयर इण्डिया, आधिकारिक रूपमा टाटा समूहलाई हस्तान्तरण गरिएको छ, जसले ऋणमा डुबेको एयरलाइन गत वर्ष अक्टोबरमा किनेको थियो।
Your arrival was much awaited, @airindiain. #AirIndiaOnBoard #ThisIsTata pic.twitter.com/OVJiI1eohU
— Tata Group (@TataCompanies) January 27, 2022
सरकारले ऋणको सर्त खरिदकर्ताका लागि कम कठिन बनाएपछि टाटाहरूले लगभग $२.४ बिलियन (झन्डै २ खर्ब ८८ अर्ब ७७ करोड) तिरेका छन्।
सन् १९५३ मा सरकारले आफ्नो कब्जामा लिनुअघि सन् १९३२ मा नुन-टु-स्टील समूह टाटाले एयरलाइन्स स्थापना गरेको थियो।
हस्तान्तरणले एयर इण्डियालाई बेच्ने वर्षौं लामो प्रयासको अन्त्य अन्त्य भएको छ भने भारत सरकारलाई ९.५ बिलियन डलरको घाटा बढाएको छ। टाटा समूहका अध्यक्ष नटराजन चन्द्रशेखरनले हस्तान्तरण गर्नुअघि बिहीबार प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीलाई भेटेका थिए।
एयरलाइन्सको विद्यमान सञ्चालक समितिले राजीनामा दिएर टाटा समूहले नियुक्त गरेको नयाँ बोर्डका लागि बाटो खुलेको छ । टाटाको ब्यानरमा एयर इन्डियाले कहिले उडान सुरु गर्छ भन्ने स्पष्ट जानकारी अहिलेसम्म प्राप्त भईसकेको छैन।
#FlyAI: A brand new chapter unfolds for Air India as part of the Tata Group.
Two iconic names come together to embark on a voyage of excellence.
Looking forward to soaring high propelled by our rich legacy & a shared mission to serve our Nation.
Welcome Aboard. @TataCompanies pic.twitter.com/iCVh5ewI7q
— Air India (@airindiain) January 27, 2022
एयरलाइन्सले सम्झौतालाई आफ्नो इतिहासमा “नयाँ अध्याय” भनेको छ। “दुई प्रतिष्ठित नामहरू उत्कृष्टताको यात्रामा लाग्न एकसाथ आउँछन्,” टाटा ग्रुपको आधिकारिक ट्विटरमा लेखिएको थियो।
यो बिक्रीले भारतीय प्रधानमन्त्री मोदीलाई पनि फाइदा पुगेको जानकारहरु बताउँछन् किनभने उनि एयरलाइनमा सरकारको सम्पूर्ण स्वामित्व बेच्न चाइरहेका थिए। सन् २०१४ मा मोदी सत्तामा आएपछि सरकारी स्वामित्वको सम्पत्ति र कम्पनीहरूमा यो सबैभन्दा ठूलो विनिवेश पनि हो।
सरकारले महत्वाकांक्षी लक्ष्य राख्दा पनि घाटामा रहेका सार्वजनिक कम्पनीमा सेयर बिक्री गर्न सकिराखेको छैन ।
प्रतिष्ठित महाराजा (लोगो) पुन टाटामा
Logo of AirIndia PC: GettyImage
एयर इन्डियासँग लन्डनको हिथ्रो एयरपोर्टमा मूल्यवान स्लटहरू, १३० भन्दा बढी विमानहरूको फ्लीट र हजारौं प्रशिक्षित पाइलटहरू र चालक दलहरू सहित धेरै सम्पत्तिहरू छन्।
टाटा सन्सले पहिले नै भारतमा दुईवटा एयरलाइन्सहरू सञ्चालन गरिरहेको छ – सिंगापुर एयरलाइन्ससँगको साझेदारीमा पूर्ण सेवा वाहक भिस्तारा र मलेसिया एयरएशिया बर्हदसँगको साझेदारीमा एक बजेट एयरलाइन हो, एयरएशिया इन्डिया
सरकारी स्वामित्वको घरेलु सञ्चालक इन्डियन एयरलाइन्ससँग गाभिएपछि एयर इन्डियाले सन् २००७ देखि घाटा व्यहोर्दै आएको थियो । यो
भारतीय करदाताद्वारा वित्त पोषित बेलआउट को कारण संचालनमा रहेको थियो।
सरकारले वायुसेवा सञ्चालन गर्दा दैनिक २६ लाख डलर घाटा भइरहेको बताएको छ ।
एयरलाइन्सको व्यवस्थापनले उड्डयन इन्धनको बढ्दो मूल्य र एयरपोर्ट उपयोग शुल्कका साथै कम लागतमा वाहकहरूबाट प्रतिस्पर्धा, कमजोर रुपैयाँ र ब्याजको बोझ कमजोर वित्तीय प्रदर्शनको लागि उल्लेख गरेको छ।
एयर इण्डियाले “यसको असंगत सेवा स्तर, कम विमान उपयोग, समय-समयमा निराशाजनक कार्यसम्पादन, पुरातन उत्पादकता मापदण्डहरू, राजस्व उत्पादन सीपको अभाव र असन्तुष्ट जन धारणाको लागि पीडा भोगेको छ”, एयरलाइनका पूर्व कार्यकारी निर्देशक जितेन्द्र भार्गवले बताए ।
त्यैपनि एयरलाइनले खरीददारहरूलाई आकर्षित गरेको छ किनभने योसँग लाखौं डलरको प्राइम रियल इस्टेट सहित धेरै मूल्यवान सम्पत्तिहरू छन्।
१३० भन्दा बढी विमानहरूको फ्लीट बाहेक, नयाँ खरिदकर्तासँग अब एयरलाइन्सको ४,४०० आन्तरिक र १,८०० अन्तर्राष्ट्रिय ल्यान्डिङ्ग र पार्किङ स्लटहरू आन्तरिक विमानस्थलहरूमा र साथै विदेशी विमानस्थलहरूमा ९०० स्लटहरू अब टाटाको नियन्त्रणमा हुनेछ। यसको दुई तिहाइ भन्दा बढी राजस्व यसको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चालनबाट आउँछ।
उड्डयन मन्त्रालयका अनुसार गत वर्ष मार्चमा यसको स्थिर सम्पत्ति – जग्गा, भवन, विमान – ४५०bn रुपैयाँ ($६bn) भन्दा बढी थियो।
एयर इन्डियासँग पनि ४०,००० भन्दा बढी कला र संग्रहणीय वस्तुहरू छन्, जसमा १९६० को दशकमा स्पेनिस अतियथार्थवादी कलाकार साल्भाडोर डालीले डिजाइन र उपहार दिएका एशट्रे समावेश छन्। बदलामा एयरलाइन्सले डालीलाई एउटा हात्तीको बच्चा दियो, जसलाई स्पेन उडाइयो।
भारतमा प्रति वर्ष करिब २०% यात्रु वृद्धि भएको र विश्लेषकहरूले भारतीय बजार निकै कम सेवा भएको भन्दै टाटा समूहका लागि एयर इन्डिया राम्रो सम्भावना रहेको विज्ञहरू बताउँछन्।
