काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)ले पार्टी सभापति रवि लामिछानेलाई गरिएको पक्राउप्रति भर्त्सना गरेको छ । शुक्रबार साँझ पार्टी केन्द्रीय कार्यालयबाट लामिछानेलाई पक्राउ गरिएपछि एक विज्ञप्तिमार्फत रास्वपाले ‘संसदीय छानबिन समितिले सहकारी ठगीमा कुनै संलग्नता नरहेको पुष्टि गरेको अवस्थामा पनि पक्राउ गरिनु राजनीतिक पूर्वाग्रह प्रेरित कदम रहेको’ निष्कर्ष निकालेको छ ।
“तथापि रास्वपा विधिको शासनलाई सम्मान गर्दै राज्यका न्यायिक निकायको छानबिनलाई सघाउन सदैव तयार छ । तर, कानुनका छिद्रमा टेकेर रास्वपा र हाम्रा सभापति माथि साँधिने राजनीतिक प्रतिशोध हामीलाई कदापि स्वीकार्य छैन,” रास्वपाले भनेको छ ।
रास्वपाले अगाडि लेखेको छ, “बिना कारण, बिना आधार सभापतिलाई पक्राउ गरेर आम जनाताको सहकारीमा डुबेको ८७ अर्ब अपचलन गर्नेलाई उन्मुक्ति दिने खेल सुरु भएको सहजै बुझ्न सकिन्छ । गिरीबन्धु, भुटानी शरणार्थी काण्ड, टेरामक्स र वाइडबडी जस्तो अरबौँको घोटालामा आपसी समझदारीमा एक अर्कालाई बचाउँदै लुट्दै आएका दलहरूले नयाँ राजनीतिक अभियानप्रति आक्रमण गरेका हुन् ।”
रास्वपाले आफूहरू नडराएको बरु अब परिवर्तनको लडाइँ थप बुलन्द भएको जिकिर गरेको छ ।”हामी डराएका छैनौँ, तर्सिएका हैनौँ । अब परिवर्तनको लडाइँ थप बुलन्द भएको छ,” विज्ञप्तिमा भनिएको छ ।
संगठित अपराध र सहकारी ठगीमा पक्राउ गरी अनुसन्धान गर्न कास्की जिल्ला अदालतले प्रहरीलाई अनुमति दिएसँगै कास्की प्रहरीको पत्राचारमा केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सीआईबी)को टोलीले रविलाई पक्राउ गरी कास्की पठाएको हो ।
सीआइबीका प्रहरी उपरीक्षक एसपी होविन्द्र बोगटी नेतृत्वको टोलीले रविलाई पक्राउ गरी कास्की पठाएको हो । पक्राउ परेका व्यक्तिलाई २४ घण्टाभित्र अदालतमा उपस्थित गराउनुपर्ने कानुनी प्रावधान भए पनि शुक्रबार पक्राउ परेकाले प्रहरीले रविलाई आइतबार मात्र अदालतमा उपस्थित गराउने छ ।
अनुसन्धानका लागि म्याद मागेर प्रहरीले उपस्थित गराएपछि अदालतले दिएको अवधिभर प्रहरीले अनुसन्धान गर्नेछ । प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट थप अनुसन्धान आवश्यक नभएको निष्कर्षमा प्रहरी पुगेमा सरकारी वकिलको अनुमतिमै पनिे रवि रिहा हुन सक्छन् ।
तर, थप अनुसन्धान आवश्यक देखिएमा भने प्रहरीले सरकारी वकिलमार्फत पुनः अदालतसँग थप समय माग्ने छ । प्रहरीले संगठित अपराधमा अनुसन्धानका लागि पक्राउ अनुमति पाएकाले ६० दिनसम्म अनुसन्धानको म्याद पाउँछ ।
तर रविको हकमा प्रहरीलाई अनुसन्धान गर्न ६० दिनको समय हुँदैन । सोही कसुरमा पूर्वडीआईजी छविलाल जोशी पक्राउ परिसकेकाले रविको पनि अभियोजन छविलालसँगै हुने हुँदा उनको हकमा ६० दिनको समय अनुसन्धानका लागि प्रहरीले पाउने छैन ।
असोज ६ गते सूर्यदर्शन सहकारीकै बचत अपचलनसहित ठगी आरोपमा जोशी पक्राउ परेकाले त्यसको ६० दिनमा प्रहरीले रविसहित पक्राउ परेकाविरुद्ध अदालतमा मुद्दा दायर गरिसक्नुपर्छ । त्यसैले रवि भने अधिकतम एक महिना केही दिनमात्र प्रहरी अनुसन्धानमा रहन सक्नेछन् ।
अदालतमा मुद्दा दायर भएपछि भने प्रहरीले सरकारी वकिलको रोहबरमा लिएको बयानबाहेक अदालतले छुट्टै बयान गर्नेछ । अदालतको बयान सकिएपछि रवि र छवि दुवैको थुनछेक बहस हुने छ ।
थुनछेक बहस सकिएपछि अदालतले आदेश गर्नेछ । अदालतले पूर्पक्षका लागि थुनामा पठाउने आदेश गरे उनी मुद्दाको फैसला नहुँदासम्म वा अधिकतम सजाय अवधिसम्म थुनामा परेपछि माथिल्लो अदालतको आदेशमा रिहा हुनेछन् । चाँडै फैला भएमा फैसलाअनुसार नै सजाय वा सफाइ हुनेछ ।
कीर्ते र सम्पत्ति शुद्धीकरणमा पनि अनुसन्धान हुन सक्नेछ । सहकारी छानबिनका लागि बनेको संसदीय समितिको प्रतिवेदनअनुसार रविलाई यसरी छानबिन गर्न सकिने एक प्रहरी अधिकारी बताउँछन् । सूर्यदर्शन, साहारा, सुप्रिम, स्वर्णलक्ष्मीलगायतका सहकारीबाट गोर्खा मिडियामा ६५ करोड बढी रकम आएको र त्यसमा लामिछाने प्रबन्ध निर्देशक भएकाले जवाफदेही हुनुपर्ने माग संसदमै उठेको थियो ।
राजनीतिमा प्रवेश गरेको छोटो समयमा उनले ठूलै उतारचढाब बेहोर्नुपरेको छ । २०७९ मंसिर ४ कोे चुनावमा चितवन–२ बाट निर्वाचित भएलगत्तै उनले गृहमन्त्री पद पाए । गृह मन्त्रालयको कमान सम्हालेको एक महिनामै (१३ माघ ०७९)उनको गृहमन्त्री पदसँगै सांसद पद पनि गुम्यो । नेपाली नागरिकता त्यागेर अमेरिकी नागरिकता लिएका उनीसँग नेपालको गृहमन्त्री भइसक्दा पनि नेपालको वैधानिक नागरिकता थिएन् । एकपटक नेपाली नागरिकता त्यागिसकेका नेपाली नागरिकले फेरि नेपाली नागरिकता लिनुपर्दा अर्को देशको नागरिकता त्यागेको प्रमाण दिनुपर्छ भन्ने हेक्का भने राखेको पाइएन ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा अमेरिकी नागरिकता त्यागेको प्रमाण दिएर लामिछानले आफ्नो पुरानो नेपाली नागरिकता ब्युँताए । त्यसपछि वैशाखमा भएको उप–निर्वाचनमा उनी फेरि चितवन–२ बाट निर्वाचित भए । संयोग नै भन्नुपर्छ उनको पोल्टामा गृह मन्त्रालय पर्यो ।नेपालमा सञ्चारकर्म गरिरहेका लामिछाने लामो समय अमेरिका बसे ।
२०६९ मा अमेरिकाबाट फर्किएर बुद्ध नेपालमा जन्मिएका हुन् भन्ने स्थापित गर्न भन्दै उनले ६२ घण्टा लामो ‘टक शो’ चलाएर गिनिज बुकमा नाम लेखाए । आफ्नो त्यो कामको नेपाली सञ्चार जगतले स्रहाना नगरेको भन्दै उनी पछिसम्म पनि गुनासो गरिरहन्थे ।६२ घण्टा लामो ‘टक शो’ चलाएर हौसिएका लामिछाने फेरि सञ्चारकर्ममा फर्किए । उनले ‘सिधा कुरा जनतासँग’ नामको टेलिभिजन कार्यक्रम चलाउन सुरु गरे । टेलिभिजन कार्यक्रम मार्फत रवि लामिछाने आफैँ आम जनताका गुनासा र समस्या सम्बोधन गर्न खटिन थाले ।
‘प्रहरी, प्रशासन, अदालत’ सबैको काम टेलिभिजन कार्यक्रमबाटै गर्न थालेको आरोप उनीमाथि थियो ।‘इन्सट्यान्ट सोलुसन’ खोजिरहेका आम मानिस उनको शैलीबाट प्रभावित भए । सामाजिक सञ्जाल र युट्युबको दुनियामा लामिछाने ‘सेलिब्रेटी’ भए । आफ्नो त्यही ‘सेलिब्रेटी’ रुपको फाइदा उनले चुनावमा मात्र उठाएनन् अहिलेसम्म त्यसको लाभ लिइरहेका छन् ।
पार्टी खोलेको दश दिनपछि धनगढी पुगेर उनले आफू टेलिभिजनमा गरेको कामको ब्याज नखाने दाबी गरेका थिए । उनले त्यतिखेर भनेका थिए, “अब मलाई राजनैतिक कसीबाट जाँच्नु होला । राजनैतिक मन्चबाट नै हेर्नु होला ।”तर, राजनीतिक कसीमा भने लामिछानेको सुरुवात नै कमसल भयो ।वैकल्पिक राजनीतिको नेपाली चाहनालाई संसदसम्म पुर्याएका लामिछानेले आफूसँग जोडिएका हरेक विवादमा राजनीतिक नैतिकता देखाएनन् । वैकल्पिक राजनीतिको सबैभन्दा बलियो मान्यता नै नैतिकता हो । टेलिभिजन कार्यक्रम प्रस्तोता हुँदा उनको ‘क्रेज’ कतिसम्म थियो भने ‘सिधा कुरा जनतासँग’ कार्यक्रममा उनका सहकर्मी शालिग्राम पुडासैनीले २०७६ मा आत्महत्या गरे । आत्महत्या गर्दा उनले रविको नाम लिए ।
आत्महत्या दुरुत्साहन मुद्दामा प्रहरीले लामिछानेलाई पक्राउ गरेर ९ दिनसम्म हिरासतमा राख्यो । चितवनमा लामिछाने हिरासतभित्र रहँदा उनका समर्थक चितवन जिल्ला अदालत र प्रहरी कार्यालय अगाडि लामिछानेको ‘सिधा कुरा जनतासँग’कै शैलीमा नाराबाजी गरिरहेका थिए ।
राजनीति सफा गर्छौँ भन्दै राजनीतिमा छिरेका लामिछाने सहकारी ठगी प्रकरणमा पक्राउ परेका छन् ।सहकारी प्रकरणमा सुरुवातमा आफूलाई केही थाहा नभएको दाबी गर्ने लामिछानले आफ्ना पूर्वसाझेदार छविलाल जोशी पक्राउ पर्दा आफू नडराएको बताउँदै भनेका थिए, “मान्छे बेचेर राजनीतिमा आएको होइन, डराएर भागेको छैन ।”
वैकल्पिक राजनीतिलाई संसदसम्म पु¥याए पनि आफ्नै विगतले गर्दा लामिछानेले त्यसको शाख जोगाउन सकेनन् । २०८० को असारमा पहिलो ‘राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी’(रास्वपा)को स्थापना दिवस मनाउँदै गर्दा लामिछानले भनेका थिए, “इतिहास पढ्ने विषय मात्र होइन रच्ने विषय पनि हो ।”
उनले नेपाली राजनीतिमा इतिहास त रचे तर, यो इतिहास दोहोर्याउन लायक भने देखिँदैन ।२०७९ मा चुनावको मुखमा राजनीतिक दल खोलेका लामिछानेलाई आलोचकहरुले रास्वपाको विचार छैन भन्ने आरोप लगाउँछन् । तर उनीहरुलाई जवाफ दिँदै लामिछानेले भनेका थिए, “भ्रष्टहरुलाई एकैपटक जेलमा कोच्ने विचार छ ।”र, संयोग नै भन्नुपर्छ उनै लामिछाने अब ठगीको आरोपमा प्रहरी हिरासत पुगेका छन् ।
