रिपोर्टर्स विदाउट बोर्डर्स (RWB) ले २०२१ को विश्व प्रेस स्वतन्त्रता सूचकांकमा १८० मध्य चीनलाई १७७ औँ स्थान दिएको छ, जुन उत्तर कोरियाभन्दा दुई स्थान माथि छ। RWB प्रतिवेदनले पत्रकारहरूलाई कसरी चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङको मुखपत्र बन्न बाध्य पारिएको थियो भन्ने पनि खुलासा गरेको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय गैर-नाफामुखी संस्था ‘रिपोर्टर्स विदाउट बोर्डर्स’ (RWB) ले एक प्रतिवेदनमा चीनलाई सबैभन्दा धेरै पत्रकार बन्दी बनाएको देश भएको बताएको छ । रिपोर्टमा भनिएको छ कि कम्तिमा १२७ पत्रकारलाई चीनले हिरासतमा लिएको छ। सत्तारुढ चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीले “संवेदनशील” मानिएका मुद्दाहरूको रिपोर्टिङ र प्रकाशन गरेको आरोपमा पत्रकारहरूलाई हिरासतमा लिइएको छ। रिपोर्टर्स विदाउट बोर्डर्सका अनुसार यी पत्रकारहरूमा व्यावसायिक र गैर-पेशेवर सञ्चारकर्मीहरू पनि पर्छन्। यी सञ्चारकर्मीमध्ये आधाभन्दा बढी ७१ उइघुर पत्रकारहरू छन्।

सन् २०१६ देखि बेइजिङ सरकारले ‘आतंकवाद विरुद्ध लड्ने’ नाममा उइगरहरू विरुद्ध हिंसात्मक अभियान चलाइरहेको छ। प्रतिवेदनले RWB का महासचिव क्रिस्टोफ डेलायरलाई उद्धृत गर्दै चीनले प्रेस स्वतन्त्रता गुमाउँदै गएको बताएको छ। यो प्रतिवेदनले सूचनाको हक विरुद्धको दमन अभियानको दायरालाई उजागर गर्दछ।

विश्वव्यापी महामारी कोभिड–१९ बारे रिपोर्टिङ गरेपछि चिनियाँ सरकारले जेलमा परेका चिनियाँ पत्रकार झाङ झानलाई अमेरिकी अधिकार संस्थाले अवार्ड प्रदान गरेको छ ।

जेलमा रहेका चिनियाँ पत्रकार लिन झाओलाई फ्रिडम अवार्ड

अमेरिकी क्रिस्चियन अधिकारको वकालत गर्ने संस्था चाइनाएडले महिला चिनियाँ पत्रकार झाङ झानलाई ‘लिन झाओ फ्रिडम अवार्ड’ले सम्मान गरेको छ । वकिलबाट पत्रकार बनेका जेनले वुहानको यात्रा गरेका थिए र साहसका साथ क्षेत्रको निरीक्षण गरेका थिए, जसलाई संक्रमणको गढ भनिएको थियो। वुहानको यस क्षेत्रबाट यो महामारी विश्वभर फैलिएको बताइएको छ । झाङ झानलाई यो अवार्ड यस्तो समयमा दिइएको हो जब संसारभरबाट उनको रिहाइको माग भइरहेको छ । चीनको जेलमा उनको स्वास्थ्य पनि बिग्रिएको बताइएको छ ।